|
Rehberlik ve psikolojik danışma, her sorunu çözme gücüne sahip olan bir
hizmet değildir; bir çok sınırlılıkları olan bir hizmettir. Bugün
okullarımızdaki olanaksızlıklar ise, bu sınırlılığı daha da arttırmaktadır.
Yönetici ve öğretmenlerin birçoğu, rehberlik ve psikolojik danışma
eğitiminden yoksundurlar. Okullarımızın çoğunda, rehber öğretmen
bulunmamaktadır. Başarılı bir rehberlik ve psikolojik danışma uygulanması
için gerekli olan yer, araç ve gereçleri bulunmayan
okullarımızın sayısı oldukça kabarıktır.
Ancak tüm bu yoksunluklara karşın, okullarımızda rehberlik ve psikolojik
danışmaya ilişkin olarak, küçümsenmeyecek hizmetler verilebilir. Okula düşen
rehberlik ve psikolojik danışma görevleri gözden geçirilerek,
olanaksızlıklara karşın bu alanda verilebilecek hizmetler, şöyle
sıralanabilir:
- Okul müdürünün öncülüğünde, yapılabilecek çalışmalar belirlenerek bu
çalışmalar gerçekleştirilebilir.
- Okul rehberlik hizmetleri çalışma programına okulun varolan
olanaklarıyla gerçekleştirilebilecek konuların alınmasına özen
gösterilebilir. Programda, bireysel ve grupla psikolojik danışma
aracılığıyla yerine getirilebilecek konulara yer verilmeyip, uzmanlığı
gerektirmeyen grup rehberlik etkinliklerine ağırlık verilebilir. Örneği
n
okula ve duruma alıştırma, verimli çalışma alışkanlığı kazandırma, okuma
alışkanlığını geliştirme, meslekleri ve eğitim kurumlarını tanıtma,
çalışmalarına her okulda yer verilebilir.
Okul ve sınıf kitaplıkları yoksa, bunların kurulmasına başlanabilir ve
bunlar yararlı yapıtlarla zenginleştirilmeye çalışılabilir. Bu kitaplıklar
okulun ve sınıfın düzeyine uygun sözlük, ansiklopedi, yazım kılavuzu,
atlas, yardımcı kitap gibi başvuru kitapları, yazınsal, bilimsel yapıtlar
ve değişik meslekleri tanıtan kaynaklarla
donatılabilir. Okul ve sınıf kitaplıklarına öğrencilerin en verimli bir
biçimde yararlanabilecekleri bir işleyiş kazandırılabilir. Bu yolla
öğrencilere eğitsel yardımda bulunulabilir.
Eğitici kollar, demokratik nitelikte ve eğitim ilkelerine uygun olarak
örgütlendirilebilir ve çalıştırılabilir.
Okul-aile birlikleri, rehberlik ve psikolojik danışma amaçları
doğrultusunda daha etkin duruma getirilebilir. Eğitimin
gerçekleştirilmesinde çok gerekli ve yararlı olan bu kuruluşlar, salt para
vermek ya da para toplamaktan kurtarılabilir. Öğrencilerin sahneye
koyacakları oyunlar, spor gösterileri, müzik etkinlikleriyle; verilen
çaylara; çocuğun ve ergenin gelişimi ve eğitimi konularında karşılaşılan
sorunlara ışık tutan eğitsel toplantılarla, ev ve okul arasında
dostça, sıkı ilişkiler oluşturulabilir.
Sınıf velilikleri kurulabilir. Bu yolla velilerin rehberlik ve
psikolojik danışma uygulamaları konusunda bilinçlenmeleri ve çocuklarının
eğitimine yardımcı olmaları sağlanabilir.
Rehberliğin gerçek anlamıyla okullarımıza girmesi için baş koşullardan
biri olan demokratik tutumun, sınıf içi ve sınıf dışı okul etkinliklerinde
egemen kılınmasına çalışılabilir. Bu çaba, öğretmen ve yöneticinin
tutumlarını rehberlik ve psikolojik danışma ilkeleri doğrultusunda
değiştirmeye çalışmaları demektir.
İlkeleri incelendiğinde de anlaşılacağı gibi rehberlik ve psikolojik
danışma, bireye ve onun kendine ilişkin konularda karar verme hakkına
saygıyla başlamaktadır. Bireyin, kendine özgü özellikleri göz önünde
bulundurularak eğitilmesi
gerekmektedir. Rehberlik ve psikolojik danışma anlayışının girdiği bir
okulda, öğrencinin salt ders başarısıyla ilgilenilmemektedir; öğrenciye
tümüyle gelişmesini sağlayan bir tutumla yaklaşılmaktadır. Örneğin, bir
okuldaki öğretmen ve yöneticiler, öğrenciyi
kendi düşünce ve tutumu doğrultusunda yönlendirme eğilimi gösteriyor;
öğrencinin baskı, korku, tehdit, dayak ile eğitilebileceğine
inanıyorlarsa, bu okulda hiçbir rehberlik ve psikolojik danışma hizmeti
verilemeyecektir. Böyle bir okulda yapılacak rehberlik
ve psikolojik danışma çalışmalarının ilk konusunu, bu tutum ve
davranışların yerine, hangi tutum ve davranışların geçmesi gerektiğinin
belirlenmesi oluşturmalıdır.
Bu tür
okullarda, kendilerine özgü özellikleri doğrultusunda eğitilebilmeleri için
öğrencilerin bilgi ve becerilerini geliştirici çalışmalara yer verilebilir.
Böylece öğrencinin bedensel, bilişsel, toplumsal ve duygusal yönleriyle bir
bütün olarak gelişimine yardım edebilme olanağı yaratılabilir.
- Sınıf rehber öğretmenlikleri, etkin bir biçimde çalıştırılabilir.
- Öğretmen ve yöneticiler, gereksinim duydukları rehberlik ve psikolojik
danışma konularını, okulda düzenleyecekleri toplantılarda tartışabilirler.
- Okullarımızın büyük bir çoğunluğunda her yıl öğrencilerin sağlık
muayeneleri yaptırılabilir ve elde edilen sonuçlar, öğrencilerin kişisel
dosyalarına işlenerek bunlardan yararlanılabilir.
- Problem taraması yapılarak, okul öğrencilerinin çoğunluğunu rahatsız
eden sorunlar saptanabilir ve bunların çözümü yolunda çaba gösterilebilir.
(Bu amaçla yapılan problem taramada öğrencinin kimliğini belirtmesi
istenmez).
- Yakın ve uzaktaki okullarda bu konuda yapılmakta olan çalışmalar
incelenebilir.
|